سیستم عصبی هدفی مطلوب برای تهاجم ویروس کروناست

به گزارش چاپارنیوز، وبینار بیماری همه گیر کووید-۱۹ و سیستم عصبی با حضور دکتر علیرضا زالی، فرمانده ستاد عملیات بیماری کرونا در کلانشهر تهران، پنجشنبه، ۱۶ اردیبهشت برگزار شد.

در این وبینار علمی، دکتر علیرضا زالی، فرمانده ستاد عملیات مدیریت بیماری کرونا در کلانشهر تهران و چهار متخصص در این زمینه آخرین یافته های علمی ایران و جهان را در مورد بیماری همه گیر کووید-۱۹ و تأثیرات آن بر سیستم عصبی بیماران ارائه دادند.

زالی، استاد و جراح مغز و اعصاب دانشگاه، با گذشت ۱۴ ماه از وقوع این بیماری همه گیر در عرصه های ملی و جهانی، هرچه زمان می گذرد، اثرات متفاوت و تأثیرات جدید ویروس بر روی اندام های بدن غیر از اندام های تنفسی، جلب توجه می شود.

زالی در وبینار گفت: این روزها مقالات مختلفی در مورد درگیری سیستم عصبی و مغز در رابطه با کرونا وجود دارد که همه آنها می توانند نقش موثری در تشخیص و درمان بیماری داشته باشند.

به گفته وی، این وبینار در شرایطی برگزار می شود که دو پدیده جدید علاوه بر موضوع کووید-۱۹ در عرصه جهانی مطرح شده است، شامل سندرم مزمن کووید-۱۹ و عوارض واکسیناسیون.

زالی با اشاره به اینکه سندرم مزمن کووید-۱۹ یا Long COVID 19  از عوارض بیماری است که برای مدت طولانی در بیمار باقی می ماند، گفت: علیرغم اینکه علائم تنفسی فونداسیون و اساس این سندرم مزمن است، اما در میان علائم ذکر شده در بیماران مبتلا به بیماری کرونا، علائم سیستم عصبی و روانشناختی و روانی نیز جلب توجه می کند و اختلالاتی مانند PTSD، افسردگی، اضطراب و اختلالات خلقی را می توان همراه با مواردی مانند فیبروز ریوی مشاهده کرد.

وی با اشاره به روند واکسیناسیون جهانی، خاطرنشان کرد: تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم واکسیناسیون بر روی سیستم عصبی نیز بحث جدیدی را ایجاد کرده است.

وی با اشاره به تفاوت رفتار ویروس کووید ۱۹ با ویروس های دیگر هم خانواده اش، گفت: سیستم عصبی همیشه برای ویروس ها طبیعت مطلوب و جذابی دارد. شواهد عینی و مطالعات قبلی در مورد مرس، سارس، آنفلوانزا و هرپس سیمپلکس نشان داده است که سیستم عصبی مرکزی یک هدف مناسب برای حمله و فعالیت این ویروس ها و تغییرات غیرمستقیم در سیستم عصبی است.

فرمانده ستاد مقابله با کرونای پایتخت گفت: یافته های قابل توجهی در این زمینه قبل از کووید-۱۹ در رابطه با مرس و سارس وجود داشت. مرس همانند همین کووید-۱۹ از همان گیرنده های AC2 برای حمله استفاده می کرد و در مورد مرس نیز دی پپتیدیل دپیپتاز ۴ ناحیه حمله و ورود ویروس به سیستم عصبی محسوب می شدند.

زالی گفت: نکته عجیب این است که در برخی از بافت ها که هیچگونه گیرنده های ACE2 یا دی پپتیدیل دپیپتاز ۴ وجود ندارد، کووید-۱۹ علائم قابل توجهی ایجاد می کند. به عنوان مثال، در کبد که در نظر این گیرنده ها ضعیف است، ما شاهد وقوع برخی از سندرم های کشنده از جمله آسیب کبدی و آنسفالوپاتی به دلیل مشکلات کبدی هستیم و اتفاقاً، یک رابطه مستقیم بین درگیری کبد و پروگنوز کوتاه مدت و دراز مدت وجود دارد.

 تشریح سازوکارها و مسائل مختلف سیستم عصبی

وی با اشاره به اینکه کرونا مانند هر ویروس دیگری می تواند باعث آنسفالیت و مننژیت شود و طبق گزارشات بیماران ژاپنی و چینی در این زمینه، یادآور شد: احتمال آنسفالیت و مننژیت می تواند در اثر آلوده شدن مستقیم بافتهای مغز با ویروس کوید-۱۹ باشد اگرچه شیوع آن بسیار کم است.

زالی به آنسفالوپاتی های ناشی از هایپوکسی اشاره می کند، که به عنوان اختلال در سطح هوشیاری و تشنج و اختلالات حرکتی و سندرم های مغزی که در کووید ۱۹ رخ می دهد، ممکن است به دلیل کاهش سطح اکسیژن و اختلالات تواتر گازهای تنفسی در ریه منجر به آنسفالوپاتی هایپوکسمیک شود، که خود می تواند منجر به بروز علائم سیستم عصبی در کووید-۱۹ شود.

این استاد دانشگاه نوع دیگری از درگیری سیستم عصبی در کووید ۱۹ را سندرم های التهابی توصیف کرد، که از آنها به عنوان آنسفالوپاتی های التهابی یا ادم یاد کرد.

وی وقوع سیتوکاین استورم یا طوفان سایتوکاینیرا را از دیگر عوارض سیستم عصبی در کووید-۱۹ عنوان کرد که می تواند باعث آبشارهای التهابی در هر بافتی شود. هر بافتی در بدن، از جمله ریه، کبد، کلیه ها و سیستم عصبی مرکزی و مغز، نیز می تواند در طی این سیتوکاین استروم دچار سندرم التهابی از هم گسیخته شود که منجر به انواع بیماری ها شود.

فرمانده ستاد مقابله با کرونای پایتخت کرونا در بخش دیگری از توصیفات تخصصی خود از یک عارضه شایع پس از واکسیناسیون و یا سندرم مزمن کووید-۱۹، گفت: ممکن است در بیماران هایپرکوآگولوپاتی یا اختلالات انعقادی مشاهده کنیم، که می تواند منجر به افزایش مرگ و میر و اختلالات عروقی شود. مطالعات نشان داده است که یکی از دلایل افزایش سکته مغزی می تواند به این مسئله مربوط شود که نقش بسیار مهمی در فیزیوپاتولوژی بیماری کووید-۱۹ دارد.

وی با اشاره به بررسی ۷۵۰ بیمار در بیمارستان شهدای تجریش گفت: احتمال سکته در بیماران پنج درصد و احتمال عدم تعادل در مبتلایان ۱۰-۱۲ درصد بود.

زالی با اشاره به اینکه گیرنده ACE2 در مغز نقش تنظیم کننده و رگولاتوری دارد، افزود: اگر این گیرنده ها توسط ویروس اشغال شوند، نقش تنظیم کننده گیرنده در مورد فشار خون تغییر می کند و ممکن است فشار خون را بیماران کرونایی را افزایش دهد، که می تواند باعث هموراژی، خونریزی و سکته مغزی شود.

این استاد دانشگاه در ادامه سخنان خود با بیان رایج ترین عوارض ناشی از کووید ۱۹ در سیستم عصبی مرکزی به عنوان اختلالات بویایی و چشایی اشاره کرد و با اشاره به آناتومی گیرنده های حسی بویایی و مجاورت آن با بافت مغز، درگیری و اختلال سیستم بویایی را منتفی دانست و به بیان توضیحات کاملی در مورد مکانیسم این اختلال پرداخت.

زالی همچنین سردرد را به عنوان شایع ترین علائم بالینی در بیماران مبتلا به کووید ۱۹ توصیف کرد که معمولاً جنرال، تنشی یا کششی است و پس از دو تا سه روز به اوج خود می رسد و به مسکن نیز پاسخ نمی دهد. این نوع سردرد بیشتر در خانم ها دیده می شود و مکانیسم های عروقی نیز بی تأثیر نیستند.

این روانشناس افزود: مسائل روانشناختی، اضطراب و افسردگی نیز می تواند در بروز سردردهای تنشی در این بیماران تأثیر بگذارد، اما آنچه بسیار مهم است سردردهای مداوم و فزاینده ای است که ممکن است با ترومبوز و لخته شدن خون در مغز همراه باشد و باید پیگیری شود.

به گفته زالی، نوع دیگری از سردرد به دلیل استفاده مداوم از ماسک و شیلد در کادر بهداشت و درمان است که ممکن است با سردردهای ناشی از کوید ۱۹ اشتباه گرفته شود. این نوع سردرد یک ساعت پس از استفاده مداوم از ماسک و محافظ شروع می شود و موضعی ترین درد در محل تماس با ماسک و یلد است. این سردرد یک ساعت تا ۷۰ دقیقه پس از برداشتن ماسک و شیلد برطرف می شود.

وی سرگیجه، عدم تعادل عمومی و ضعف را از دیگر علائم این بیماران برشمرد و به احتمال وجود سندرم های مختلف مانند فیشر، والنبرگ و گلین باره در این بیماران اشاره کرد.

زالی در بخشی دیگر از سخنان خود به مطالعه ۷۵۰ بیمار کرونایی در بیمارستان شهدا و علائم عصبی آنها اشاره کرد که در این مطالعه ۱۲٪ سرگیجه و عدم تعادل، ۵٪ استروک و سکته مغزی که اکثر آنها جوان و زیر ۵۰ سال بودند که شدید بوده و به درمان پاسخ نمی دهند و ۲۲٪ اختلالات بویایی و ۳۰٪ اختلالات روانشناختی مشاهده شده است.

فرمانده ستاد مقابله با کرونای پایتخت اظهار داشت: یکی از مهمترین موارد در کووید ۱۹ بروز اختلالات روانشناختی مانند اضطراب، افسردگی و اختلالات خلقی و… است که علائم روانی را در بیماران با سابقه یک یا دو بار ابتلا به کووید ۱۹ بسیار افزایش داشته است.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، زالی خاطرنشان کرد: با توجه به مشخصه های ناشناخته و وقوع موتاسیون ها و جهش های جدید در کووید ۱۹، نیاز به درک عمیق تری از این بیماری با استفاده از یافته های تصویربرداری و کالبد شکافی هستیم تا دانشی عمیق تر نسبت به بیماری و درگیری سیستم عصبی مرکزی به ما کمک کند تا از عوارض بیماری، به ویژه عوارض نورولوژیک آن، که متأسفانه بر مرگ و میر و کیفیت زندگی بیماران تأثیر می گذارد، کاسته شود.

زالی در پایان سخنان خود از برگزار کنندگان این وبینار تشکر کرد و ابراز امیدواری کرد که باعث بهبود خدمات پزشکی به بیماران مبتلا به کووید ۱۹ شود.

انتهای پیام

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.