جهش های ویروس کرونا در ایران به چه صورت بوده است؟

به گزارش چاپار نیوز، دکتر محمدعلی ملبوبی، معاون فناوری پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری ضمن اشاره به اقدامات این پژوهشگاه در رابطه با شناسایی تغییر جهش های ویروس کرونا اعلام کرد: بر اساس مطالعات انجام شده در ایران حدود ۲۳ جهش ژنوم این ویروس را مشاهده و گزارش کردیم، ضمن آنکه ۴ نوع از جهش های مشاهده شده خاص ایران است. البته در اروپا نیز جهشی از این ویروس یافت شد که خاص آن منطقه و قدرت شیوع آن ۹ برابر سایر جهش ها است.

دکتر محمدعلی ملبوبی در خصوص تغییر جهش های ویروس کرونا اظهار کرد: با اعلام رسمی شیوع کرونا در کشور، یکی از مسایلی که با آن مواجه شدیم، این بود که باید فراوانی جهش ها در جمعیت را شناسایی کنیم در غیر این صورت در تشخیص، درمان و تولید واکسن راه به جایی نخواهیم برد.

وی افزود: از این رو طرح شناسایی جهش این ویروس در ایران و جهان را در دستور کار قرار دادیم که این طرح شامل دو بخش “آزمایشگاهی” و “داده های سطح جهان” است.

دکتر ملبوبی مطالعات در بخش آزمایشگاهی را مطالعه روی ویروس کرونای شیوع یافته در ایران معرفی کرد و سپس گفت: علاوه بر آن داده های موجود در دنیا را جمع آوری و آنالیز کردیم.

معاون فناوری پژوهشگاه زیست فناوری ضمن بیان این مورد که در حال حاضر ۹۰ هزار مورد توالی ژنوم کامل ویروس کرونا در دسترس است، عنوان کرد: برای آنکه بتوانیم داده های جمع آوری شده را آنالیز کنیم، پاپ لاینی ایجاد شد تا بتوانیم از این طریق به سرعت داده ها را به صورت اتوماتیک و پشت سر هم ردیف و جهش های ویروس کرونا را شناسایی کنیم.

دکتر ملبوبی در ادامه خاطر نشان کرد: نتیجه این اقدام تهیه جداولی از جهش های ژنتیکی این ویروس شد و ما تصمیم گرفتیم این داده ها را در اختیار عموم قرار دهیم؛ از این رو در سایت پژوهشگاه بخشی با عنوان “ردیابی ژنتیکی ویروس کرونا” ایجادشد که در این بخش هم داده های ایران مربوط به جهش ژنوم این ویروس و هم داده های کشورهای مختلف بارگذاری شده است.

بنابر گفته های این متخصص، این داده ها به تفکیک ژن های ویروس در دسترس است که به طور دائم به روزرسانی خواهد شد.

معاون فناوری پژوهشگاه زیست فناوری ضمن تاکید بر اهمیت و کاربرد داده های مربوط به جهش ویروس کرونا، گفت: محققانی که بر روی واکسن این ویروس متمرکز هستند، به اطلاعاتی نظیر پروتئین S نیاز دارند تا جهش های رخ داده شده در این ویروس را شناسایی کنند که این اطلاعات از طریق این سایت قابل دسترسی است.

جهش های ویروس کرونا

دکتر ملبوبی در رابطه با جهش های ایجاد شده در کرونا ویروس، اظهار کرد: ما برای آنکه جهش های این ویروس را شناسایی کنیم، یک ژنوم آن را مرجع قرار می دهیم و همه ویروس های نوپدید از این ویروس را با ژنوم مرجع مقایسه می کنیم.

وی اینگونه ادامه داد: از این طریق قادر خواهیم بود که بفهمیم در کجاها و در کدام توالی، ژنوم تغییر یافته است.

معاون فناوری پژوهشگاه زیست فناوری ضمن اشاره به این مورد که در ایران در حدود ۲۳ جهش ژنوم این ویروس را مشاهده و گزارش کردیم، عنوان کرد: این جهش های ژنومی که ما مشاهده کردیم، با سایر کشورها مشابه است به غیر از ۴ مورد از این جهش ها که خاص ایران است.

وی افزود: بر این اساس ما از بیماران مختلف ویروس را جداسازی و آن را توالی یابی می‎کنیم و داده های به دست آمده در پایگاه داده ها جمع آوری خواهد شد.

جهش ویروسی کرونا چه تاثیراتی دارد؟

معاون فناوری پژوهشگاه زیست فناوری با اشاره به این مورد که معمولا جهش ویروس اثری ندارد، خاطر نشان کرد: در صورتی که تغییر ایجادشده موجب شود که مزیتی برای بقا در جمعیت پیدا کند، ما به این مرحله نرسیده ایم و در فاز شناسایی جهش ها و قرار دادن آن در اختیار پژوهشگران هستیم تا آنها در تحقیقات خود از این داده ها استفاده کنند.

دکتر ملبوبی به این سوال که اینکه جهش ژنوم این ویروس خاص ایران باشد، معنای خاصی دارد یا خیر، اینگونه پاسخ داد: فرض ما بر این است که جهش ها به صورت تصادفی رخ می دهند و این تنها یک پیش فرض است، ولی بر این اساس آنالیزها را انجام می شود.

وی در ادامه گفت: اینکه برخی از جهش ها خاص ایران است، به این معنا خواهد بود که ۴ نمونه ویروسی داریم که در سایر کشورها موجود نیست، همانطور که در اروپا نیز واریانتی از این ویروس است که بسیار شیوع یافته و غالب شده و حتی میزان شیوع آن ۹ برابر بیشتر از جهش های قبلی است.

الزام توجه به پروتکل های بهداشتی

دکتر محمدعلی ملبوبی خاطر نشان کرد: برای آنکه ما بتوانیم این ویروس را مدیریت کنیم، باید روش هایی را اتخاذ کنیم که جهش ها خیلی در جمعیت تجمیع پیدا نکنند و این تنها راهکار است و باید میزبان ها را از هم جدا نگه داریم.

وی ضمن بیان این مساله که جداسازی میزبان ها بسیار ساده و از طریق زدن ماسک امکان پذیر خواهد بود، گفت: از این طریق جهشی که در بدن یک فرد ایجاد می شود، وارد سایر میزبان ها نخواهد شد، در غیر این صورت جهش بیشتری به این ویروس اضافه خواهد شد که ما به آن «تجمیع جهش ها» می گوییم.

معاون فناوری پژوهشگاه زیست فناوری در این خصوص اظهار کرد: جهش ها به طور معمول خطرناک نیستند و بیشتر اوقات بی اثر هستند، ولی زمانی که تجمیع می یابند، می توانند در تغییر رفتار ویروس کرونا اثرگذار باشند، ضمن آنکه اختلاط جهش ها با یکدیگر اقدامات درمانی و ساخت واکسن را دشوارتر می کند.

وی اینگونه ادامه داد: با توجه به این واقعیت مردم ما می توانند با انگیزه بیشتری از ماسک استفاده کنند، ضمن آنکه زمینه مناسبی فراهم می شود که بتوانیم این بیماری را کنترل کنیم.

لازم له ذکر است که یکی از ویژگی های مهم ویروس ها وقوع تغییرات نوکلئوتیدی در زمان تکثیر در داخل میزبان است. این عامل باعث می گردد تا طراحی واکسن موثر علیه این بیماری با چالش روبرو شده و دقت کیت های تشخیصی تا حدود ۵۰ درصد کاهش می یابد. به همین جهت پروژه ردیابی ژنتیکی کرونا ویروس به وسیله تعدادی از محققان از اواخر سال ۱۳۹۸ در پژوهشگاه زیست فناوری شروع شد تا دستاوردهای علمی این محققان بتواند گامی در پیشگیری و کنترل این ویروس باشد.

هم اکنون، در وب سایت توالی یابی ژنتیکی ویروس کرونای پژوهشگاه ملی زیست فناوری و مهندسی ژنتیک، آنالیزهای بیوانفورماتیکی روی بیش از ۸۰ هزار توالی نوکلئوتیدی مربوط به کرونا ویروس در ایران و جهان بارگذاری شده که به تفکیک کشور و نوع ژن قابل دسترسی خواهد بود.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.