خشکسالی کشاورزی چیست و برای رفع آن چه تدابیری باید اندیشید؟

خشکسالی کشاورزی جنبه‌های مختلف خشکسالی اقلیمی و یا خشکسالی هیدرولوژیکی را به تاثیرات کشاورزی پیوند می‌دهد. به گزارش چاپارنیوز، خشکسالی کشاورزی جنبه های مختلف خشکسالی اقلیمی یا خشکسالی هیدرولوژیک را به تأثیرات کشاورزی مرتبط می کند. در این تعریف، توجه و تمرکز بیشتر بر کمبود بارندگی، تفاوت تبخیر و تعرق واقعی با تبخیر و تعرق پتانسیل، کمبود رطوبت خاک، میزان افت سطح آبهای زیرزمینی یا مخازن است. آب مورد نیاز گیاهان کاملاً به شرایط آب و هوایی منطقه، خصوصیات بیولوژیک گیاه مورد نظر، مرحله رشد و خصوصیات فیزیکی و بیولوژیک خاک بستگی دارد.

آستانه خشکسالی کشاورزی باید به گونه ای تعریف و تعیین شود که در مقدار مشخصی از آستانه، مقدار آب مورد نیاز گیاهان مختلف در دوره های مختلف رشد از حالت بذر تا بلوغ کامل تأمین شود. کمبود رطوبت خاک سطحی هنگام کاشت ممکن است از جوانه زنی جلوگیری کند یا حداقل رشد و جوانه زنی گیاه را به تأخیر بیندازد و در نهایت باعث کاهش تراکم گیاه در واحد سطح و کاهش تولید شود، اما اگر رطوبت سطح خاک هنگام رشد زودرس کافی و رطوبت خاک زیر سطحی کم باشد بر عملکرد نهایی گیاه تأثیر نمی گذارد، به شرطی که این کاهش رطوبت خاک زیر سطحی در طول دوره رشد گیاه با آبیاری یا بارندگی جبران شود.

طبق گفته سازمان هواشناسی، تعریف خوبی از خشکسالی کشاورزی این است که بتواند حساسیت متغیر گیاهان زراعی را طی مراحل نمو گیاه از سبز شدن تا بلوغ لحاظ کند. کمبود رطوبت در لایه‌های فوقانی خاک هنگام کاشت می‌تواند باعث تأخیر جوانه‌زنی شود که موجب کاهش تراکم بوته در هکتار و نقصان عملکرد نهایی شود.

خشکی کوتاه مدت در لایه‌های سطحی که طی یک دوره بحرانی در طول فصل رشد بروز می کند می تواند به خشکسالی کشاورزی منجر شود که محصول را تا حد زیادی کاهش می‌دهد. دماهای بالا، رطوبت نسبی پایین و بادهای خشک اغلب منجر به افزایش تاثیر فقدان باران می‌شوند. با توجه به وضعیت رطوبتی قبلی خاک، شروع خشکسالی کشاورزی نسبت به خشکسالی هواشناسی با تاخیر صورت می گیرد.

تلاش شده است تا با تمرکز بر تبخیر و اندازه گیری میزان رطوبت مصرفی گیاه با تأکید بر تعرق، میزان کاهش رطوبت خاک اندازه گیری شود. طبق نظر تورنت وایت (۱۹۳۱)، تبخیر و تعرق به نور خورشید، سرعت باد، رطوبت، شرایط رشد و نمو و شرایط خاک بستگی دارد که نور خورشید عامل اصلی آن است. از آنجا که اندازه گیری مستقیم تابش خورشید داده های در دسترس ندارد، با فرض ذخیره کافی رطوبت خاک برای رشد گیاه در تمام طول سال، می توان از میانگین دمای روزانه، عرض جغرافیایی و موقعیت زمانی در سال برای تخمین مقدار آب از دست رفته در اثر تبخیر استفاده کرد.

این اندازه گیری به نام تبخیر و تعرق پتانسیل معروف است. اختلاف تبخیر و تعرق پتانسیل و واقعی به موجود بودن رطوبت در خاک بستگی دارد. اگر در خاک رطوبت کافی موجود باشد تبخیر و تعرق واقعی و پتانسیل برابرند. در غیر اینصورت تبخیر و تعرق واقعی از پتانسیل کمتر خواهد بود.

انتهای پیام

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.